Datganiad Gweledigaeth
“Galluogi dysgwyr i gael y cyfle i ailgysylltu â natur, i ddefnyddio’r amgylchedd naturiol fel adnodd dysgu; wrth hyrwyddo iechyd a lles.â€
Cefndir
Dechreuodd Partneriaeth Bioamrywiaeth °¬²æAƬ y Prosiect Gwella Bioamrywiaeth Ysgolion yn 2010. Nod y prosiect oedd gweithio gydag ysgolion i helpu i wella bioamrywiaeth o fewn tiroedd yr ysgol, creu cyfleoedd dysgu i blant ysgol a meithrin gwerthfawrogiad o gadwraeth natur a bioamrywiaeth. Dechreuodd y prosiect yn wreiddiol fel peilot gyda phum ysgol wedi’u gwasgaru ar draws y fwrdeistref ac mae bellach wedi ehangu i gynnwys cyfanswm o 24 o ysgolion.
Ers i’r prosiect ddechrau, ei brif ffocws fu bioamrywiaeth. Fodd bynnag, mae wedi’i adolygu i adlewyrchu newidiadau sy’n gysylltiedig â Rheoli Cynaliadwy Adnoddau Naturiol, o ganlyniad mae’r prosiect hefyd yn cwmpasu materion amgylcheddol eraill fel Ailgylchu, llifogydd, cynaliadwyedd, peillwyr a newid hinsawdd; wrth wneud cysylltiadau â’r Cwricwlwm Cymreig newydd a weithredwyd ym mis Medi 2022.
Hyd yn hyn, mae llawer iawn o waith wedi'i wneud, gan weithio gydag ysgolion i gynyddu'r fioamrywiaeth o fewn eu tiroedd ac i godi ymwybyddiaeth o gadwraeth bioamrywiaeth a rheoli adnoddau naturiol ymhlith plant ysgol. Mae'r rhain yn cynnwys sesiynau dan do ac awyr agored ac yn cynnwys:
- Dipio mewn pyllau
- Helfa Bwystfilod Bach
- Gwyddoniaeth Hadau
- Adar Gwych
- Peillwyr
- Cynnal a chadw helyg
- Darganfod Planhigion
Nodau
Prif nod y prosiect yw:
- Creu mannau ar gyfer natur a darparu cyfleoedd dysgu i blant ysgol gyda'r nod o feithrin gwerthfawrogiad o'r amgylchedd naturiol.
- Gwrthdroi'r dirywiad mewn bioamrywiaeth trwy wella a gwella mannau gwyrdd trefol (tiroedd ysgol)
- Ailgysylltu dysgwyr â natur a'r amgylchedd naturiol
Manteision y Prosiect
Drwy weithredu'r prosiect yn yr ysgolion, a gweithio mewn partneriaeth â sawl sefydliad, mae hafanau diogel i fywyd gwyllt wedi'u creu lle gall natur ffynnu; ac ysbrydoli plant y dyfodol a fydd y genhedlaeth nesaf o warchodwyr natur.
Mae'r prosiect wedi creu sawl cynefin sydd wedi bod o fudd i lawer o rywogaethau LBAP ac S7. Mae hyn wedi galluogi plant yr ysgol i fonitro rhywogaethau brodorol drwy weithgareddau fel dipio mewn pyllau, ac arolygon peillwyr gan eu galluogi i gael gwell dealltwriaeth ac ymwybyddiaeth o faterion cadwraeth lleol o'u cwmpas.
Mae'r plant hefyd wedi cael gwell dealltwriaeth o Reoli Adnoddau Naturiol, am bwysigrwydd ecosystem gynaliadwy iach a'r hyn sydd angen iddynt ei wneud i helpu i ofalu amdano. Maent yn deall eu bod nid yn unig yn dysgu ac yn cyflawni gweithredoedd cadarnhaol o fewn yr ysgol, ond yn ymestyn ymhellach i'r gymuned ehangach ac yn ôl i'r cartref lle mae'n bwysig bod pawb yn cymryd rhan i greu gweithredoedd cadarnhaol. O ganlyniad i'r mentrau hyn, a bod yn rhan o'r Prosiect, mae'r ysgol a'r plant yn cymryd mwy o falchder yn eu tir ysgol, mannau gwyrdd lleol ac mae ganddynt well ymwybyddiaeth o faterion bioamrywiaeth a chadwraeth.
Os ydych chi eisiau cyfoethogi eich profiad dysgu yn yr awyr agored neu os oes gennych chi ymholiad addysg awyr agored, cysylltwch â Becky Ward: Rebecca.ward@blaenau-gwent.gov.uk